WK 2014 : Ondertussen in Brazilie en Qatar …

Deze zomer is het weer zo ver, dan kunnen we weer met vrienden, familie en buren naar het WK voetbal kijken. Tot nu worden we via de media nog niet zo veel platgegooid met WK nummers, coca cola en andere commerciële FIFA reclames. Het lijkt allemaal heel erg leuk, voetbal als sociaal fenomeen dat alle landen en generaties bij elkaar brengt.

Toch zit er een hele grote keerzijde aan het WK voetbal in de landen waar het georganiseerd wordt. Zoals dit jaar in Brazilië. Het viel LiVe op dat er de laatste tijd maar weinig positief nieuws voorbij kwam over het WK. Er kwam de afgelopen dagen zelfs schokkend nieuws voorbij, waar wij ons niet bewust van waren. Een goede reden om een korte analyse te maken van het WK voetbal. Want ondertussen in Brazilië en Qatar….

In Brazilië zijn er in de aanloop naar het wereld kampioenschap voetbal al acht bouwvakkers omgekomen die werken aan de stadia, waar de voetbalwedstrijden gehouden worden. Er zit druk op de bouw van de stadia, aangezien de eerste wedstrijd al op 12 juni 2014 gespeeld zal worden. Ook zijn er in Qatar, waar het wereld kampioenschap voetbal in 2022 plaats zal vinden, al zeker meer dan negenhonderd bouwvakkers om het leven gekomen tijdens de bouw van stadia en andere activiteiten omtrent het wereld kampioenschap voetbal. De bouwvakkers zijn vaak immigranten afkomstig uit andere landen zoals India en Nepal. (Devine 2014). De omstandigheden waarin de bouwvakkers leven en werken zijn mensonwaardig. Het salaris van de bouwvakkers wordt niet of nauwelijks uitbetaald door de werkgevers van aannemersbedrijven in Qatar. (Amnesty International 2014:9). Toch blijven de bouwvakkers werken en doen zij vaak niks tegen deze vorm van moderne slavernij. Een belangrijke reden hiervoor is disciplinering op verschillende niveaus die zorgen voor een discours waarnaar gehandeld wordt. Aan de hand van Filipijnse huishoudsters in Hong Kong willen wij iets schrijven over : in hoeverre er sprake is van disciplinering van de bouwvakkers tijdens het Wereld Kampioenschap voetbal?

Filipijnse huishoudsters in Hong Kong worden op verschillende niveaus gedisciplineerd. Enkele voorbeelden van disciplinering op verschillende niveaus, die verricht worden door verschillende actoren zijn;agentschappen; werkgevers; de regering en de huishoudsters zelf (Constable 2007: 15). Deze vorm van disciplinering produceert subjecten. Subjecten kunnen gezien worden als pionnen met bijpassende oordelen, die overal geplaatst en verplaatst kunnen worden. Het subject kan als inferieur aanschouwd worden door de mensen die de ‘pionnen’ verplaatsen. De ‘Filipijn’ wordt aanschouwd als een subject door het heersende discours in de samenleving. Zoals Hall schrijft over Foucault: ‘For him, it is the discourse, not the subject which produces knowledge’ (Hall 2001: 79). Discours is volgens Hall een ‘systeem van representatie’ Hall 2001: 72). Een construct van percepties over de werkelijkheid en tevens een aanname over hoe men deze werkelijkheid zou moeten toetreden. In werkelijkheid worden de Filipijnse huishoudsters gezien als een homogene groep. Agentschappen die Filipijnse huishoudsters ‘verhandelen’ zien de huishoudsters zelfs als ‘their “products”‘ (Constable 2007: 65). De huishoudster wordt gezien als een onbeweeglijke pion, ze is er in verschillende soorten en maten en ze heeft garantie als de werkgever niet tevreden is over de ‘Filipijn’ (ibid.:65). Met dit heersende discours over de Filipijnse huishoudsters wordt deze 1 groep mensen gezien als inferieur. Daardoor krijgen de Filipijnse huishoudsters ook andere, vaak ongeschreven plichten. Zoals het voorbeeld dat geschetst wordt uit het boek van Constable over Cathy, een negentienjarige Filipijnse huishoudster. Cathy moest meer werken dan in haar contract stond, zelfs haar douche en wastijden werden door haar werkgeefster voor haar bepaald (Constable 2007:92). Ondanks deze vorm van disciplinering beschouwen de werksters zichzelf niet echt als inferieur. Dit komt volgens Constable doordat de lage positie als ‘natuurlijk’ aanschouwd wordt. Zo stelt Constable dat ‘some domestic workers internalize a sense of inferiority, which can begin with the application process’ (Constable 2007:73).

De werking van de heersende discoursen zijn bepalend voor bepaalde machtsuitoefeningen en disciplinering. Foucault beschrijft dat de waarheid die geldt in een bepaald discours samengaat met vormen van macht en kennis. Elke samenleving hanteert een andere waarheid. Waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen wat goed en fout is. Het foute wordt gestraft door diegene die zeggen dat het andere goed is en daarmee de waarheid is (Hall 2001: 77). Ook moet macht volgens Foucault niet alleen gezien worden als alleen een top down proces, waarbij er sprake is van een open, bewuste vorm van discipline. Deze vorm is gewelddadig en in de wil van de meester. Volgens Foucault is er ook een gesloten vorm van discipline. Waarbij discipline onbewust aanwezig is met een grotere schaal van controle. Het mechanisme van deze gesloten vorm van discipline incorporeert zich in het lichaam en in het denken van de mens (Constable 2007:15).

Om antwoord te geven op de vraag: hoe en in hoeverre er sprake is van disciplinering van de bouwvakkers tijdens het wereld kampioenschap voetbal zal ik ingaan op de twee vormen van disciplinering. Ten eerste is de gesloten vorm van disciplinering niet goed zichtbaar voor buitenstaanders, vaak zullen de bouwvakkers de regels die gesteld worden, als ‘normaal’ aanschouwen en verkiezen deze gesloten vorm van disciplinering boven de open vorm. Dit komt omdat het volgens hen ‘natuurlijk’ is om regels te gehoorzamen; zoals de levensgevaarlijke werkomstandigheden, maar ook de extreme werk uren en het schenden van vrije dagen door de werkgevers (Amnesty 2014:6). Ten tweede is er de open vorm van discipline zoals discriminatie en het gewelddadige karakter die werkgevers van de aannemersbedrijven hanteren. Zoals Constable heeft beschreven in haar boek, zal de open vorm van disciplinering minder snel geaccepteerd worden. Dit gebeurd op dit moment ook in Brazilië, waar honderden mensen protesteren tegen het wereld kampioenschap voetbal (Watss 2014). 

Door de verschillende niveau’s van disciplinering en het heersende discours in de samenleving, ligt disciplinering van de bouwvakkers in Qatar en Brazilië dus gecompliceerd. Toch is de gesloten vorm vaak moeilijk te zien en wordt deze net zoals bij de Filipijnse huishoudsters in Hong Kong als ‘natuurlijk’ beschouwd. De open vorm van disciplinering wordt minder snel geaccepteerd, sterker nog ze zullen zich er tegen verzetten. 

LiVe hoopt dat er iets gedaan wordt tegen deze vormen van disciplinering en de omstandigheden waarin de bouwvakkers, domestic workers en andere mensen in de wereld verkeren..

 

download (3)

http://www.dezwijger.nl/111091/nl/urban-movies-8-pablo?lang=nl   Op dinsdag 3 juni  om 20.00 is er een lezing met een documentaire over het WK in brazilie in Pakhuis de Zwijger in Amsterdam.

 

brazil_protests

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: